Trong quá trình nuôi dưỡng con sau ly hôn, điều kiện của cha hoặc mẹ có thể thay đổi, dẫn đến việc người còn lại có nhu cầu yêu cầu Tòa án điều chỉnh người trực tiếp nuôi con để bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về điều kiện, hồ sơ và thủ tục thực hiện theo quy định pháp luật.
1. Khi nào được yêu cầu thay đổi quyền nuôi con?
Tòa án xem xét việc thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có một trong các căn cứ sau:
1.1. Người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện
-
Thu nhập không ổn định; điều kiện nơi ở không bảo đảm.
-
Mắc bệnh nặng hoặc bị hạn chế năng lực hành vi.
-
Có hành vi bạo lực, ngược đãi, bỏ bê con.
-
Giao con cho người khác nuôi mà không bảo đảm quyền lợi của trẻ.
1.2. Người còn lại có điều kiện tốt hơn
-
Thu nhập ổn định, môi trường sống bảo đảm.
-
Đáp ứng nhu cầu học tập, chăm sóc sức khỏe và phát triển tinh thần của trẻ.
1.3. Con từ đủ 7 tuổi trở lên có nguyện vọng thay đổi nơi sống
Tòa án sẽ xem xét ý kiến của con để quyết định.
2. Hồ sơ yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con
Hồ sơ gồm:
- Đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn.
- Giấy tờ pháp lý cá nhân của người khởi kiện (CCCD/Hộ chiếu).
- Giấy khai sinh của con (bản sao có chứng thực).
- Bản án/Quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án về việc giao quyền nuôi con.
- Tài liệu, chứng cứ chứng minh người đang nuôi con không đủ điều kiện (ví dụ: chứng cứ về lối sống không lành mạnh, biên bản vi phạm, tài liệu chứng minh không trực tiếp chăm sóc con).
- Xác nhận thông tin cư trú của con (nếu cần).
Tùy từng vụ việc, Tòa án có thể yêu cầu bổ sung giấy tờ cần thiết.
3. Hướng dẫn thủ tục, hồ sơ thay đổi người trực tiếp nuôi con
Thủ tục thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết tại Tòa án Nhân dân cấp Khu vực nơi người con đang cư trú, dưới 02 hình thức:
(1) Công nhận thỏa thuận thay đổi (giải quyết việc dân sự);
(2) Khởi kiện tranh chấp về việc thay đổi (giải quyết vụ án dân sự).
Thủ tục khởi kiện tuân theo quy định chung của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:
Nộp hồ sơ: Người khởi kiện nộp Đơn Khởi kiện và hồ sơ kèm theo tại TAND có thẩm quyền (TAND Khu vực nơi con cư trú, thẩm quyền giải quyết theo Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15). Việc nộp có thể thực hiện trực tiếp hoặc qua đường bưu điện.
Thụ lý vụ án: Tòa án kiểm tra hồ sơ. Nếu hợp lệ, Tòa án sẽ ra thông báo yêu cầu người khởi kiện nộp tạm ứng án phí. Sau khi có biên lai, Thẩm phán sẽ ra quyết định thụ lý vụ án.
Chuẩn bị xét xử và Mở phiên tòa: Đây là giai đoạn thu thập chứng cứ, hòa giải (nếu có) và lấy ý kiến con (nếu từ đủ 7 tuổi). Sau đó, Tòa án sẽ ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.
4. Lưu ý khi yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con
-
Tòa án đặt lợi ích của con lên hàng đầu khi xem xét.
-
Người yêu cầu cần cung cấp chứng cứ cụ thể, hợp pháp để chứng minh điều kiện nuôi dưỡng tốt hơn.
-
Khi con từ đủ 7 tuổi trở lên, ý kiến của trẻ được xem là căn cứ quan trọng.
-
Trường hợp các bên tự thỏa thuận giao lại con, việc giải quyết sẽ nhanh hơn và đơn giản hơn.
6. Dịch vụ pháp lý về thay đổi quyền nuôi con của Vinhlaw
Vinhlaw hỗ trợ khách hàng trong toàn bộ quá trình gồm:
-
Tư vấn điều kiện để thay đổi người trực tiếp nuôi con.
-
Soạn thảo đơn và hồ sơ theo đúng quy định pháp luật.
-
Thu thập và đánh giá chứng cứ.
-
Đại diện làm việc tại Tòa án và các cơ quan liên quan.
-
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
